Սուրբ Ծնունդ և Աստվածահայտնություն

Կարևորելով հայկական ավանդական տոների հանրայնացման, յուրաքանչյուր տոնի իրական խորհրդի բացահայտման թեման՝ այսօր անդրադառնում ենք մեր տոնացույցի ամենակարևոր օրերից մեկին՝ Հիսուս Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոնին, որը Հիսուսի Սուրբ Ծննդյան և մկրտության հիշատակումն է:


Սուրբ Ծննդյան տոնը սկսվում է հունվարի 5-ի երեկոյան և շարունակվում կեսգիշերից հետո:


Հունվարի 5-ի երեկոյան բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ: «Ճրագալույց» նշանակում է ճրագ՝ մոմ, վառել: Այդ օրը երեկոյան մարդիկ եկեղեցում վառած ճրագներն իրենց հետ տուն են տանում: Այն խորհրդանշում է աստվածային լույսն ու օրհնությունը: Ճրագալույցը խորհրդանշում է նաև բեթղեհեմյան աստղի լույսը, որն առաջնորդեց մոգերին դեպի Հիսուս Մանուկը:


Հունվարի 6-ի առավոտյան մատուցվում է Սուրբ Պատարագ, որից հետո` կատարվում է Ջրօրհնեքի կարգ (ըստ ավանդույթի` խաչը ջուրն իջեցնելը խորհրդանշում է Հիսուսի Հորդանան գետը մտնելը): Հավատացյալներն օրհնված ջրից տուն են տանում՝ որպես օրհնություն ու բուժիչ դեղ հիվանդների համար: Այնուհետև, քահանան այցելում է հավատացյալների տներն` ավետելու Հիսուս Քրիստոսի Ծնունդը: Այստեղից էլ առաջացել է Տնօրհնեքի կարգը:


Ըստ Հայ եկեղեցու՝ Սուրբ Ծննդյանը նախորդող մեկ շաբաթը պահոց շրջան է: Դեկտեմբերի 30-ից մինչև հունվարի 5-ի երեկոյան մարդիկ պահք են պահում: Այդ ընթացքում օգտագործվում է բացառապես բուսական ծագում ունեցող սնունդ:


Հայերը դարեր ի վեր նշել են այս տոնը և, իհարկե, միավորվել են ընտանեկան ջերմ մթնոլորտում՝ ավանդական կերակրատեսակներով զարդարված սեղանների շուրջ: Իսկ քանի որ տոնն ավելի շատ հոգևոր խորհուրդ ունի, սեղանին դրված և ոչ մի կերակրատեսակ չի եղել պատահական. յուրաքանչյուր ուտեստ անպայմանորեն ունեցել է իր խորհուրդը: Այսպես, օրինակ, սեղանին պարտադիր դրվել է ձուկ, որը հունարեն թարգմանաբար կոչվում է «Իխտուս»: Այս բառը օգտագործվել է հին քրիստոնյաների կողմից որպես հապավում, որը կազմված էր «Հիսուս Քրիստոս Աստծո Որդի Փրկիչ» բառերի առաջին տառերից։


Սուրբ Ծննդյան ուտեստների մեջ մեծ կարևորություն ունեն չորացրած մրգերից և ընկուզեղենից պատրաստված կերակուրները: Ավանդույթի համաձայն՝ տոնական սեղանին մատուցվում է բրնձով և չամիչով փլավ. բրինձը մարդկությունն է, իսկ չամիչները՝ այն ընտրյալներն, ում Աստված ընտրեց իր գործը շարունակելու համար: Ուտեստների հետ մատուցվում է նաև կարմիր գինի։ Ընդհանրապես, տոնին կենդանական բոլոր ուտեստները փոխարինվում են բուսականով: Կաղամբի տերևով և մսով պատրաստվող ավանդական հայկական դոլմայի միսը փոխարինվում է հացահատիկի 3-4 տեսակներով՝ լոբու, սիսեռի, ձավարի խառնուրդով: Ծննդյան կերակրատեսակներից ամենատարածվածը տարի կոչվող քաղցր գաթան է, որը բաժանվում է 12 մասերի՝ ըստ տարվա 12 ամիսների:



բաժանորդագրվի՛ր մեր էլ. նամակներին

  • Facebook
  • Instagram
  • YouTube
  • TripAdvisor

© Dalma Garden Mall 2020